Inwentura krok po kroku: jak zrobić spis z natury i czym policzyć towar
Przepisy, terminy, osiem kroków spisu z natury i pięć programów do inwentaryzacji, z cenami w złotych.
Krótka odpowiedź: inwentura to spis z natury, czyli policzenie towaru na półkach, wycena każdej pozycji i porównanie wyniku z tym, co pokazują dokumenty. Firma na księgach rachunkowych robi ją na ostatni dzień roku obrotowego (art. 26 ustawy o rachunkowości). Przedsiębiorca na KPiR sporządza spis z natury na koniec roku podatkowego i wycenia go najpóźniej w 14 dni od zakończenia liczenia. Do samego liczenia wystarczy telefon z aparatem. Sklep internetowy weźmie Base z planem Freemium za 0 zł, firma na Comarch ERP Optima bezpłatną aplikację Comarch ERP Inwentaryzacja, a mały sklep, który fakturuje w programie Fakturownia, plan Standard za 28,46 zł netto miesięcznie przy płatności za rok.
Porównaliśmy pięć programów, przeczytaliśmy przepisy w aktualnych tekstach jednolitych i to, co piszą księgowi oraz osoby, które liczą towar zawodowo. Najczęstszy błąd nie dotyczy programu, tylko kolejności: liczenie przy otwartej sprzedaży i z dokumentami, które wciąż czekają na zatwierdzenie. Jak przygotowujemy porównania, od teczki źródeł po dwie korekty, opisujemy na stronie głównej.
Ranking jest redakcyjny: miejsce sponsorowane jest zawsze oznaczone na swojej karcie, a żaden link afiliacyjny nie zmienia oceny.
5 programów do inwentury w skrócie
Ceny pochodzą z cenników producentów i są cenami netto, chyba że zaznaczono inaczej. Ocena łączy pięć kryteriów: łatwość startu, cenę, funkcje spisu z natury, pracę z telefonem lub skanerem oraz powiązanie z magazynem i księgowością. Kolejność odpowiada ocenie, ale wybór zależy od tego, gdzie dziś prowadzisz stany: program, w którym już masz kartotekę towarów, oszczędza przepisywania i błędów.
Jaki program do inwentaryzacji wybrać? Sklep internetowy: Base. Hurtownia lub sklep na Comarch ERP Optima: aplikacja Comarch ERP Inwentaryzacja. JDG, która fakturuje w programie Fakturownia: plan Standard. Mała firma bez programu magazynowego: aplikacja webowa z 4. miejsca, która liczy telefonem. Szkoła, muzeum albo biuro z dużym wyposażeniem: Szybka Inwentaryzacja.
| Dla kogo | Mocna strona przy spisie | Darmowy plan | Wielkość zespołu | Zobacz | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Base | Najlepszy dla sklepu internetowego | Liczenie w ciemno w aplikacji WMS App | 4.3/5 | 0 zł (Freemium) | ✓ | Sklepy internetowe | Zobacz → |
| 2 | Comarch ERP Optima | Najlepszy dla firm na Comarch ERP Optima | Darmowa aplikacja skanera do Optimy | 4.1/5 | 0 zł aplikacja + Optima w chmurze od 149 zł netto/mies. | — | MŚP na Optimie | Zobacz → |
| 3 | Fakturownia | Najlepsza dla małego sklepu, który już fakturuje online | Remanent w programie do faktur | 4.0/5 | 28,46 zł netto/mies. (plan roczny) | — | JDG, małe sklepy | Zobacz → |
| 4 | Inwentaryzacja.eu | Najlepszy osobny program do spisu telefonem | Telefon zamiast kolektora, bez wdrożenia | 3.9/5 | 369 zł brutto/rok | — | Małe firmy, placówki | Zobacz → |
| 5 | Szybka Inwentaryzacja (PWSK) | Najlepszy do środków trwałych i wyposażenia | Kod kreskowy lub RFID na majątku | 3.8/5 | Na wycenę | — | Instytucje, biura | Zobacz → |
Ceny netto z cenników producentów; aplikacja z 4. miejsca podaje cenę brutto z VAT. Szybka Inwentaryzacja przesyła cennik po rozmowie.
Nie ma tu Twojego narzędzia? Napisz do nas: hello@hackceleration.com
Base
Base (dawniej BaseLinker) to system do obsługi sprzedaży internetowej z własnym magazynem WMS. Inwentaryzację tworzysz w nim jako zlecenie: pełne, na cały magazyn, albo cząstkowe, na wybrane strefy, regały lub produkty. Pracownik loguje się w aplikacji WMS App na smartfonie albo kolektorze, skanuje kod regału, potem kod EAN produktu i wpisuje liczbę sztuk. Karton zbiorczy z kodem EAN-128 dolicza od razu całą zawartość, np. 24 sztuki. Po zatwierdzeniu system sam wystawia dokumenty PW i RW, jeśli wcześniej włączysz ścisłą kontrolę magazynową.
Dwie opcje robią różnicę przy remanencie. „Liczenie w ciemno” ukrywa przed pracownikiem stan z systemu, więc musi on naprawdę policzyć półkę. Blokada jednej lokalizacji pozwala liczyć regał, podczas gdy osoba kompletująca zamówienia dostaje ten sam produkt z innego miejsca. Uważaj na dwie rzeczy: Base nie blokuje automatycznie ruchu towaru podczas liczenia, więc w liczonej strefie wstrzymaj kompletację, a na jednym magazynie może być aktywny tylko jeden dokument inwentaryzacji naraz.
Plan Freemium kosztuje 0 zł, ale ma limity: do 100 zamówień miesięcznie, do 1000 produktów, 3 profile pracownicze i synchronizacja zamówień, stanów i cen co godzinę. Przy remanencie liczy się zwłaszcza limit profili: jeśli w spisie bierze udział więcej osób, plan Business ma nielimitowaną liczbę użytkowników. Plan Business cennik pokazuje jako 279 zł netto miesięcznie dla 1000 zamówień, ze składnikiem 0,99 zł za zamówienie: przelicz go suwakiem na swój wolumen. Jak z niego skorzystać: przed remanentem uzupełnij brakujące kody EAN, wydrukuj z panelu etykiety lokalizacji, a duży magazyn podziel na kilka inwentaryzacji cząstkowych, strefa po strefie.
- Liczenie w ciemno i potwierdzanie lokalizacji skanem
- Aplikacja WMS App na smartfon lub kolektor
- Dokumenty PW i RW po zatwierdzeniu spisu
- Inwentaryzacja cząstkowa bez zamykania sprzedaży
- ✓Plan za 0 zł z magazynem WMS
- ✓Pełna procedura spisu z dwuetapowym zatwierdzaniem
- ✓Liczysz regał, a wysyłka idzie dalej
- ✗Freemium: do 1000 produktów i 3 profile pracownicze
- ✗Ruch towaru w strefie trzeba wstrzymać samemu
- ✗Jeden aktywny dokument inwentaryzacji na magazyn
Najlepszy wybór dla e-commerce. Jeśli prowadzisz stany w Base, nie szukaj osobnego programu do remanentu.
Comarch ERP Optima
Comarch ERP Optima to polski system ERP dla małych i średnich firm z modułem handlowo-magazynowym. Do spisu z natury Comarch daje bezpłatną aplikację Comarch ERP Inwentaryzacja: telefon z aparatem i autofokusem staje się skanerem kodów kreskowych i kolektorem danych. Tworzysz w niej kilka arkuszy, skanujesz towary albo dopisujesz je ręcznie, a plik z wynikiem wysyłasz e-mailem, kopiujesz na komputer lub wgrywasz na dysk w chmurze i wczytujesz do Optimy. Aplikacja działa też bez dostępu do internetu, więc słaby zasięg w głębi magazynu nie przerywa liczenia.
Rozliczenie odbywa się w samej Optimie, na arkuszu inwentaryzacyjnym (Handel, Magazyn, Inne, Inwentaryzacja). Arkusz wypełniony ma kolumnę „Stan bieżący”, wyliczoną z dokumentów, i kolumnę „Ilość wg spisu” na to, co policzysz. Tu jest pułapka: jeśli nie zaznaczysz parametru „Ilość wg spisu = 0”, program podpowie w kolumnie spisu ilości skopiowane ze stanu bieżącego. Wystarczy wtedy pominąć jedną półkę, żeby niedobór zniknął z raportu. Po wykonaniu inwentaryzacji Optima sama tworzy dokumenty RWAI i PWAI, a wcześniej sprawdza, czy żaden dokument w buforze nie zaburzy stanów. Druga pułapka: dopóki arkusz inwentaryzacyjny jest aktywny, dokumentów z bufora nie zatwierdzisz. Trzeba anulować arkusz, zatwierdzić dokumenty i wygenerować arkusz od nowa.
Aplikacja jest bezpłatna, ale potrzebujesz licencji Optimy. W wersji w chmurze moduł Handel Plus kosztuje 134 zł netto miesięcznie, a wymagany do niego moduł dostępowy (Kasa/Bank Plus) 15 zł, razem 149 zł netto miesięcznie. Jak z niej skorzystać: wygeneruj arkusze osobno dla każdej osoby liczącej i każdego magazynu, a pliki z telefonów wczytaj dopiero po zakończeniu liczenia.
- Bezpłatna aplikacja: smartfon jako skaner i kolektor danych
- Kilka arkuszy spisu naraz, import do Optimy
- Dokumenty RWAI i PWAI tworzone automatycznie
- Magazyn i księgowość w tym samym systemie
- ✓Telefon zamiast osobnego kolektora danych
- ✓Kontrola dokumentów blokujących przed spisem
- ✓Wynik od razu w księgach
- ✗Sama aplikacja nic nie rozlicza: potrzebna Optima
- ✗Parametr „Ilość wg spisu = 0” łatwo przeoczyć
- ✗Cennik złożony z modułów
Jeśli masz Optimę, aplikacja daje Ci remanent ze skanerem za 0 zł. Bez Optimy aplikacja nie ma sensu.
Fakturownia
Fakturownia to polski program do faktur online z modułem magazynowym. Jeśli w nim fakturujesz, masz już kartotekę towarów, a dokumenty PZ i WZ mogą powstawać automatycznie przy fakturach zakupu i sprzedaży. Program wystawia dokumenty magazynowe PZ, WZ, PW, RW, przesunięcie, rezerwację, zamówienie towaru i inwentaryzację. Dokument inwentaryzacji wskazuje ilościowe stany w magazynie i można go uzupełnić danymi z raportu inwentaryzacji kosztowej.
Pułapka siedzi w cenniku. Magazyn i dokument inwentaryzacji są dopiero od planu Standard, a plany Micro (0 zł) i Start (12,49 zł netto) ich nie mają. Firma, która przez rok fakturowała w planie Micro lub Start, przed remanentem musi więc przejść wyżej. Standard kosztuje 28,46 zł netto miesięcznie, a ceny w cenniku dotyczą planu na 12 miesięcy, czyli 341,52 zł netto za rok. Kod rabatowy z cennika (20% zniżki) działa przy zakupie nowego planu i przy przedłużeniu, ale nie przy przejściu na inny plan: przechodząc z planu Start na Standard, zapłacisz cenę bez rabatu. Standard obsługuje 3 magazyny i 3 użytkowników; bez limitu magazynów jest dopiero plan Pro za 49,99 zł netto miesięcznie.
Integracja z KSeF kosztuje 0 zł. Jak z niej skorzystać: włącz magazyn i automatyczne PZ oraz WZ na początku roku, nie w grudniu. Wtedy stan w programie jest prawdziwy, a dokument inwentaryzacji pokaże różnice, które naprawdę trzeba wyjaśnić.
- Dokumenty magazynowe PZ, WZ, PW, RW i inwentaryzacja
- PZ i WZ wystawiane automatycznie z faktur
- Integracja z KSeF za 0 zł
- 30 dni za darmo, bez opłat instalacyjnych
- ✓Remanent w programie, w którym już fakturujesz
- ✓Prosty start dla JDG
- ✓Niska cena planu z magazynem
- ✗Magazyn dopiero od planu Standard
- ✗3 magazyny w Standard, bez limitu dopiero w Pro
- ✗Ceny z cennika dotyczą planu rocznego
Dobry wybór dla JDG, która już wystawia tu faktury. Przejdź na Standard, zanim zaczniesz liczyć, nie po.
Inwentaryzacja.eu
To polska aplikacja webowa do spisu z natury, remanentu i ewidencji środków trwałych. Listę towarów lub majątku importujesz z pliku Excel albo CSV, liczysz telefonem lub tabletem z aplikacją skanera, a raporty eksportujesz do Excela, CSV albo PDF. Kody kreskowe drukujesz na zwykłej drukarce biurowej, a skanujesz telefonem, więc nie kupujesz ani drukarki etykiet, ani kolektora danych. Do każdej pozycji dodasz też zdjęcie, załącznik i przypomnienie.
Pełna wersja kosztuje 300 zł netto, czyli 369 zł brutto, za 12 miesięcy dostępu. Dostęp nie odnawia się automatycznie, a 12 miesięcy liczy się od aktywacji kodu, nie od zakupu. Niewykorzystany kod nie wygasa. Wersja demo przyjmuje najwyżej 50 pozycji: tyle wystarczy, żeby sprawdzić program na jednym regale.
Limit jest po stronie sprzętu i księgowości. Aplikacja skanera wymaga Androida w wersji co najmniej 5.0 i aparatu 2 Mpix. Wycenę i rozliczenie różnic robisz w programie księgowym albo w biurze rachunkowym, do którego przekazujesz eksport. Jak z niej skorzystać: zaimportuj listę towarów z obecnego programu, wydrukuj kody dla pozycji bez EAN i rozdaj zespołowi telefony z zalogowaną aplikacją.
- Telefon z Androidem jako skaner kodów
- Kody kreskowe z drukarki biurowej
- Import i eksport Excel, CSV, PDF
- Licencja bez automatycznego odnowienia
- ✓Start bez wdrażania programu magazynowego
- ✓Bez kosztu sprzętu
- ✓Płacisz tylko za rok, w którym liczysz
- ✗Aplikacja skanera: Android 5.0 lub nowszy
- ✗Wycena i księgowanie w innym programie
- ✗Demo: 50 pozycji
Najprostszy sposób, żeby zamienić papierowy arkusz na telefon. Do ciągłego prowadzenia magazynu weź jednak program wyżej.
Szybka Inwentaryzacja (PWSK)
Szybka Inwentaryzacja firmy PWSK to program do spisu środków trwałych i wyposażenia z czytnikiem. Każdy przedmiot dostaje trwałą etykietę z kodem kreskowym albo znacznik RFID, a spis polega na przejściu z czytnikiem: liczenie, porównanie ze stanem poprzednim i raport po inwentaryzacji robi program. Raporty i plik JPK_ST_KR generują się automatycznie. Zmianę miejsca rejestrujesz dokumentem MT, więc kartoteka jest aktualna przez cały rok, a nie tylko w dniu spisu.
Producent podaje przykład Galerii Bielskiej BWA: spis 1000 dzieł trwa tam 30 minut zamiast 16 godzin. Program działa w systemie Windows, a aplikacja na kolektorze danych pozwala liczyć także tam, gdzie nie ma zasięgu sieci. Kartoteki zaimportujesz z Excela, CSV albo pliku z programu księgowego. Licencja jest dożywotnia, bez abonamentu. Ceny wersji Silver, Gold i Platinum producent przesyła razem z cenami sprzętu po rozmowie telefonicznej, więc budżet poznasz dopiero po rozmowie.
Do remanentu towarów handlowych w sklepie lepiej sprawdzą się programy wyżej w rankingu. Szybka Inwentaryzacja ma sens tam, gdzie co roku liczysz te same krzesła, komputery i eksponaty. Jak z niej skorzystać: zacznij od oznakowania majątku etykietami, bo to jednorazowa praca, która przygotowuje każdy kolejny spis. Zamiast drukarki etykiet możesz zamówić zestaw z kolektorem i 1000 gotowych, kolejno ponumerowanych etykiet.
- Kod kreskowy albo RFID na każdym przedmiocie
- JPK_ST_KR i raporty generowane automatycznie
- Dokument MT przy zmianie miejsca
- Licencja dożywotnia bez abonamentu
- ✓Spis czytnikiem, bez ręcznego wpisywania
- ✓Kartoteka aktualna cały rok
- ✓Wsparcie dla RFID
- ✗Cena dopiero po rozmowie z producentem
- ✗Etykietowanie majątku to osobna praca na start
- ✗Program na Windows, pomyślany pod środki trwałe
Dla instytucji i biur z dużym wyposażeniem. Do remanentu towaru w sklepie wybierz program wyżej.
Jak zrobić inwenturę w 8 krokach
Ta kolejność działa w sklepie, hurtowni i małym magazynie. Przepisy różnią się zależnie od formy księgowości, dlatego zaczynamy od nich, a dopiero potem liczymy.
Kroki
1. Sprawdź, który przepis Cię dotyczy
Firma, która prowadzi księgi rachunkowe, np. spółka z o.o., stosuje ustawę o rachunkowości. Jej art. 26 każe przeprowadzić inwentaryzację na ostatni dzień każdego roku obrotowego: towary, materiały i środki trwałe drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z księgami i rozliczenia różnic. To samo robisz na dzień zakończenia działalności oraz na dzień poprzedzający postawienie firmy w stan likwidacji albo ogłoszenie upadłości.
Przedsiębiorca na podatkowej księdze przychodów i rozchodów stosuje rozporządzenie w sprawie KPiR, obowiązujące od 2026 roku. Spis z natury robi na 1 stycznia, na koniec roku podatkowego, przy rozpoczęciu działalności w ciągu roku, przy zmianie wspólnika lub proporcji udziałów, przy utracie prawa do ryczałtu i przy likwidacji działalności. Spis z 31 grudnia zastępuje spis na 1 stycznia następnego roku, więc w praktyce liczysz raz.
- Księgi rachunkowe
- art. 26 ustawy o rachunkowości
- KPiR
- § 20 rozporządzenia w sprawie KPiR
2. Wyznacz dzień spisu i zakres
Ustawa o rachunkowości daje trochę swobody dla części majątku. Inwentaryzację uważa się za zrobioną w terminie, jeśli zaczęła się nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a skończyła do 15. dnia następnego roku. Stan na dzień bilansowy ustalasz wtedy, dopisując i odpisując przychody i rozchody między dniem spisu a końcem roku. Ta furtka nie obejmuje aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produkcji w toku ani materiałów i towarów, które firma od razu odpisuje w koszty (metoda z art. 17 ust. 2 pkt 4).
Zakres zapisz w zarządzeniu: które magazyny, regały i grupy towarów, kto liczy i kto sprawdza. Mieszaj zespoły: osoba, która na co dzień nie pracuje w danej strefie, liczy uważniej, bo nie działa z rutyny.
- Okno spisu
- od 3 miesięcy przed końcem roku do 15. dnia nowego
- Kto liczy
- zespoły spoza strefy
3. Zamknij dokumenty i oznacz magazyn
Zanim ktokolwiek zacznie liczyć, stan w systemie musi być prawdziwy. Zatwierdź albo usuń dokumenty, które czekają w buforze, wprowadź ostatnie przyjęcia i wydania, a przy każdej fakturze z towarem sprawdź, czy ma swój dokument PZ lub WZ. Comarch ERP Optima przy wykonaniu inwentaryzacji sama wskazuje dokumenty, które ją blokują. Potem oznacz magazyn: każdy regał, półka i miejsce paletowe dostaje etykietę z kodem, bo bez niej nie da się porządnie liczyć strefami.
Odłóż osobno towary obce: komis, towar klienta czekający na odbiór, sprzęt w naprawie. Spisujesz je ilościowo, z informacją, do kogo należą, ale ich nie wyceniasz, a właściciela powiadamiasz o wyniku spisu.
- Bufor
- pusty przed liczeniem
- Towary obce
- ilość bez wyceny
4. Zatrzymaj ruch towaru na czas liczenia
Każda sprzedaż w trakcie liczenia psuje wynik. W sklepie stacjonarnym najprościej liczyć po zamknięciu, w nocy albo w dzień wolny: dlatego firmy inwentaryzacyjne szukają ludzi głównie na zlecenia nocne. W sklepie internetowym nie musisz zamykać sprzedaży. W systemie Base blokujesz jedną lokalizację, a osoba kompletująca zamówienia dostaje ten sam produkt z innego regału, jeśli tam leży.
Zapisz numery ostatnich dokumentów przed spisem: ostatniej faktury, ostatniego WZ i ostatniego paragonu. Gdy po spisie znajdziesz różnicę, od razu sprawdzisz, czy to nie dokument wystawiony minutę po rozpoczęciu liczenia.
- Sklep stacjonarny
- po zamknięciu
- Sklep internetowy
- blokada lokalizacji
5. Licz w parach i na ślepo
Liczący nie powinien widzieć stanu z systemu. W systemie Base włączasz „liczenie w ciemno”, w Comarch ERP Optima zaznaczasz przy arkuszu parametr „Ilość wg spisu = 0”. Bez tego człowiek widzi liczbę i klika, że się zgadza.
Najpewniejsza jest metoda krzyżowa: regał liczy osoba X, a po niej osoba Y. Jeśli nie masz ludzi, żeby liczyć wszystko podwójnie, niech kierownik sprawdzi wyrywkowo co dziesiątą lokalizację. Z telefonem albo skanerem idzie to szybciej: kod EAN produktu, liczba sztuk, następna pozycja. Karton zbiorczy z własnym kodem doliczysz jednym skanem.
- Kontrola
- co 10. lokalizacja
- Sprzęt
- telefon lub czytnik
6. Wypełnij arkusz spisu z natury
Rozporządzenie w sprawie KPiR wymienia, co musi zawierać spis: imię i nazwisko właściciela (nazwę firmy), datę sporządzenia, numer kolejny pozycji arkusza, szczegółowe określenie towaru, jednostkę miary, ilość stwierdzoną w czasie spisu, cenę jednostkową w złotych i groszach, wartość (ilość razy cena), łączną wartość spisu, klauzulę „Spis zakończono na pozycji …” i podpis właściciela lub wspólników. Spis sporządzasz starannie i trwale.
Program do inwentaryzacji wydrukuje taki arkusz z gotowymi kolumnami. Jeśli liczysz w arkuszu kalkulacyjnym, dopisz klauzulę i podpis na wydruku i sprawdź formuły sum: eksport z programu bywa samą tabelą liczb, bez działań.
- Klauzula
- „Spis zakończono na pozycji …”
- Podpis
- właściciel lub wspólnicy
7. Wyceń spis w 14 dni
Na wycenę masz najwyżej 14 dni od zakończenia spisu. Towary handlowe i materiały wyceniasz według cen zakupu lub nabycia, a według cen rynkowych z dnia spisu, jeśli są niższe. Wyroby i półwyroby własnej produkcji wyceniasz według kosztów wytworzenia, a odpady użytkowe według oszacowania ich przydatności.
Gdy obniżasz wycenę, bo towar jest uszkodzony albo wyszedł z mody, przy pozycji podajesz też jednostkową cenę zakupu. Na KPiR wartość spisu wpisujesz do księgi.
- Termin
- 14 dni od zakończenia spisu
- Cena
- zakupu albo rynkowa, jeśli niższa
8. Wyjaśnij i rozlicz różnice w tym samym roku
Różnice między stanem rzeczywistym a księgami trzeba wyjaśnić i rozliczyć w księgach tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji, a cały przebieg spisu udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg (art. 27 ustawy o rachunkowości). W programie oznacza to zatwierdzenie spisu: Base wystawia wtedy dokumenty PW i RW, Comarch ERP Optima dokumenty PWAI i RWAI.
Zapisz przyczyny większych różnic: przeterminowanie, uszkodzenie, pomyłka przy wydaniu, kradzież. Bez opisu przyczyn nie wiesz, co poprawić przed następnym remanentem, a przy niedoborze w powierzonym mieniu to podstawa rozmowy z pracownikiem.
- Podstawa
- art. 27 ustawy o rachunkowości
- Dokumenty
- PW i RW
Triki, które oszczędzają nerwy przy remanencie
To, czego nie znajdziesz w definicji: limity planów, pułapki ustawień i drobiazgi, o które potyka się każdy pierwszy spis. Kim jesteśmy i jak oceniamy programy, przeczytasz na stronie głównej.
Triki
Zrób remanent także w ciągu roku
PodatkiNa KPiR towar kupiony w ciągu roku od razu trafia w koszty, a dopiero spis z natury zdejmuje z kosztów wartość towaru, który się nie sprzedał. Przykład z pierwszego roku działalności: kupujesz towar za 120 000 zł, sprzedajesz część za 70 000 zł, a na półkach zostaje towar wart 70 000 zł. Bez spisu wychodzi strata 50 000 zł, po spisie dochód 20 000 zł (70 000 zł − 120 000 zł + 70 000 zł). Kto ma duży zapas w grudniu, płaci w ciągu roku niższe zaliczki i dopłaca różnicę w zeznaniu rocznym. Część biur rachunkowych radzi więc klientom spisy śródroczne: rozporządzenie pozwala wpisać do księgi także spis za okres miesięczny, a zaliczki odpowiadają wtedy prawdziwemu dochodowi.
Kup kod licencji wcześniej, aktywuj tuż przed spisem
CenyW aplikacji z 4. miejsca rankingu 12 miesięcy dostępu liczy się od aktywacji kodu, nie od zakupu, a niewykorzystany kod nie wygasa. Kup go, kiedy masz budżet, i aktywuj w tygodniu remanentu: dostęp obejmie wtedy spis roczny i spisy kontrolne przez kolejne 12 miesięcy.
Sprawdź limity planu Freemium przed spisem
LimityPlan Freemium w systemie Base obejmuje do 1000 produktów i synchronizuje zamówienia, stany i ceny co godzinę. W dniu remanentu to ważne: po zatwierdzeniu spisu sklep i platformy marketplace mogą nawet do godziny pokazywać stary stan. Zatwierdzaj spis poza godzinami szczytu, a sklep z większą liczbą produktów od razu licz na planie Business.
Nie kupuj kolektora na jeden dzień w roku
SprzętDo liczenia wystarczy smartfon z aparatem i autofokusem: aplikacja Comarch ERP Inwentaryzacja i aplikacja skanera z 4. miejsca rankingu zamieniają go w skaner kodów. Producent tej drugiej zwraca uwagę, że dodatkowy sprzęt często służy tylko raz w roku. Przy laptopie wystarczy czytnik kodów na USB ustawiony w trybie klawiatury: w panelu Base każdy skan EAN dodaje jedną sztukę do stanu rzeczywistego.
Sprawdź Wi-Fi w głębi magazynu
SprzętInwentaryzacja często odbywa się w głębi magazynu, gdzie zasięg bywa słaby, a w systemie Base brak sieci oznacza brak zapisu danych. Dzień wcześniej przejdź z telefonem między regałami, naładuj skanery i przygotuj zapasowe baterie. Aplikacja Comarch ERP Inwentaryzacja liczy także bez internetu, a plik z wynikiem wyślesz, gdy telefon złapie sieć.
Uzupełnij kody EAN przed liczeniem
DaneProdukt bez kodu EAN pracownik musi szukać po nazwie, a to najprostsza droga do pomyłki. Przed remanentem zrób przegląd kartoteki, dopisz brakujące kody, a towar bez kodu odłóż w czasie spisu do strefy wyjaśnień, zamiast liczyć go na oko.
Duży sklep? Rozważ firmę inwentaryzacyjną
LudzieSieci handlowe zwykle zlecają remanent firmom zewnętrznym, które przyprowadzają zespół na noc. W Polsce robią to m.in. Inwentury i Invent; Invent, działający od 2005 roku, prowadzi inwentaryzacje w całej Polsce jako jednodniowe zlecenia, ze stawką dzienną i nocną dla osób liczących. Jeśli liczysz z własnym zespołem, przygotuj go jak oni: krótkie szkolenie ze skanera i jasna reguła, co zrobić z towarem bez kodu albo uszkodzonym.
Chcesz, żeby różnice ze spisu same trafiały do księgowości albo do raportu? Opisz proces w zapytaniu ofertowym, odpowiadamy z planem automatyzacji.
Inwentura: najczęstsze pytania
Inwentura, inwentaryzacja i remanent: czy to to samo?
Tak, w praktyce to trzy nazwy tego samego liczenia. Słownik definiuje inwenturę jako urzędowy spis z natury majątku, czyli inwentaryzację, a „remanent” to potoczna nazwa spisu z natury towarów. Przepisy piszą „inwentaryzacja” (ustawa o rachunkowości) i „spis z natury” (rozporządzenie w sprawie KPiR). Inwentaryzacja w rozumieniu ustawy jest szersza od spisu: obejmuje też potwierdzenie sald przez banki i kontrahentów oraz porównanie ksiąg z dokumentami, np. przy gruntach i należnościach spornych.
Czy na ryczałcie trzeba robić remanent?
Nie, co roku nie musisz. Ustawa o ryczałcie (art. 15) wymaga od ryczałtowca dowodów zakupu, wykazu środków trwałych i ewidencji przychodów, a rocznego spisu z natury wśród tych obowiązków nie ma. Spis czeka Cię za to, gdy w ciągu roku tracisz prawo do ryczałtu i przechodzisz na KPiR, albo gdy jako czynny podatnik VAT zamykasz działalność (pytanie niżej).
Czy trzeba zawiadomić urząd skarbowy o spisie z natury?
Nie, przy rocznym remanencie na KPiR nie trzeba. Rozporządzenie w sprawie KPiR obowiązujące od 2026 roku każe spis sporządzić, wycenić i wpisać jego wartość do księgi, a zawiadomienia urzędu w nim nie ma. Naczelnik urzędu skarbowego może za to sam zarządzić spis, który też wpisujesz do księgi. Informację o spisie składa w urzędzie skarbowym czynny podatnik VAT, który zamyka działalność (pytanie niżej).
Jak często trzeba robić inwenturę?
Co do zasady raz w roku, na ostatni dzień roku obrotowego, ale ustawa o rachunkowości dopuszcza rzadsze terminy. Zapasy materiałów, towarów i produktów w strzeżonych składowiskach, objęte ewidencją ilościowo-wartościową, wystarczy policzyć raz w ciągu 2 lat, a nieruchomości i środki trwałe na terenie strzeżonym raz w ciągu 4 lat. Towary w sklepie detalicznym z ewidencją wartościową liczysz raz w roku. Liczenie strefa po strefie przez cały rok Base nazywa inwentaryzacją ciągłą lub cykliczną i robi je jako inwentaryzacje cząstkowe.
Czy pracodawca może potrącić niedobór z pensji?
Nie, chyba że pracownik zgodzi się na to na piśmie. Kodeks pracy (art. 87) pozwala potrącać bez zgody tylko sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych (alimenty i inne należności), zaliczki pieniężne i kary pieniężne z art. 108, a każdą inną należność wyłącznie za zgodą wyrażoną na piśmie (art. 91). Pracownik, któremu powierzono towar z obowiązkiem wyliczenia się, odpowiada za szkodę w pełnej wysokości (art. 124), chyba że wykaże, że powstała z przyczyn od niego niezależnych, np. przez brak zabezpieczenia mienia przez pracodawcę. Wspólna odpowiedzialność zespołu wymaga umowy zawartej na piśmie pod rygorem nieważności (art. 125).
Czy przy zamknięciu firmy trzeba zrobić spis z natury?
Tak, jeśli rozliczasz VAT jako podatnik czynny. Osoba fizyczna, która zamyka działalność, i spółka cywilna, którą wspólnicy rozwiązują, sporządzają spis z natury towarów na ten dzień i składają informację o spisie, wartości towarów i kwocie podatku najpóźniej w dniu złożenia deklaracji za okres, w którym to nastąpiło (art. 14 ustawy o VAT). Podatek płacisz od towarów, przy których przysługiwało Ci odliczenie VAT; podatnika zwolnionego z VAT ze względu na obroty ten obowiązek nie dotyczy. Na KPiR spis przy likwidacji wpisujesz też do księgi. Spółka na księgach rachunkowych przeprowadza inwentaryzację na dzień zakończenia działalności.
Czy spis z natury można zrobić w Excelu?
Tak. Przepisy wymagają, żeby spis był sporządzony starannie i trwale i zawierał dane z § 21 rozporządzenia w sprawie KPiR; programu nie wskazują. Niektóre biura rachunkowe udostępniają klientom gotowe arkusze. Czytnik kodów kreskowych na USB w trybie klawiatury wpisuje kod do komórki jak klawiatura. Wydruk podpisz i dołącz do dokumentów, a jeśli korzystasz z eksportu z programu, sprawdź, czy formuły sum w ogóle przeliczają kolumny.
Czy remanent obejmuje środki trwałe?
Nie, na KPiR remanent obejmuje tylko zapasy. Rozporządzenie w sprawie KPiR wymienia towary handlowe, materiały, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady; sprzętu, z którego firma korzysta na co dzień, np. komputerów, mebli czy samochodu, w tym spisie nie ma. Spis obejmuje za to Twój towar, który w dniu spisu leży poza firmą, np. u kontrahenta. Inaczej jest w firmie na księgach rachunkowych: art. 26 ustawy o rachunkowości każe spisać z natury także środki trwałe, a te, do których dostęp jest znacznie utrudniony, sprawdza się przez porównanie ksiąg z dokumentami.
